In de jaren '70-'80 van de vorige eeuw, maar ook de laatste jaren is er in Nederland en Vlaanderen veel geschreven over transseksuelen en transgenders. Ook over transmannen in het bijzonder. Hieronder vind je een (beknopte) boekenlijst.
Mis je nog interessante titels in dit overzicht? Mail ze naar
!
(Auto)biografisch
Herculine Barbin, Michel Foucault (bew.) Mijn herinneringen
De memoires van de in 1838 als meisje geboren Adelaïde Herculine Barbin, waarin verslag wordt gedaan van een niet-bestaan. Adelaïde Herculine noemt zich later Alexina Camille Abel: Abel is mannelijk, Alexina vrouwelijk en Camille beide. Alexina's leven strandt op één van de eerste vragen van het grote invulformulier: mannelijk of vrouwelijk... Met een nawoord van Michel Foucault. Aangevuld met Een schandaal in het klooster van Oscar Panizza.
De Arbeiderspers, 1982, 203 pag. ISBN 90-295-0117-0. [Niet meer leverbaar]
Andreas Burnier Het jongensuur
Autobiografische novelle waarin Burnier vertelt hoe ze als kind de oorlog doorgekomen is. Ze komt uit een joods gezin, dat er voor koos om gescheiden onder te duiken. Pas na de oorlog zag ze haar ouders terug. In omgekeerde volgorde vertelt ze over haar onderduikadressen, waarbij haar belevenissen ondergeschikt lijken te zijn aan de gevoelens die ze heeft. Ze voelt zich een jongen in een meisjeshuid. En bovendien heeft ze intussen wel door dat het wenselijker is om een jongen te zijn. "Ik probeerde mij voor te stellen hoe het was om meteen als jongen geboren te worden. Je zou je er niet over verbazen. Het zou vanzelfsprekend zijn dat het met je lichaam in orde was. Dat je kon voetballen, 's avonds door de stad kon lopen en meisjes aanspreken, zwemmen op het jongensuur."
Querido, 1985 (5e dr), 106 pag, 90-214-9313-6. Alleen nog verkrijgbaar in bundel met De litteraire salon en De trein naar Tarascon (Augustus, 2003, 284 pag, 90-457-0331-9)
A.D. Ik ben niet wie jij ziet
Autobiografisch verhaal van een vrouw-naar-man transseksueel waarin hij zijn levensgeschiedenis vertelt. De moeilijke momenten, de outing, de reacties van de omgeving worden aangevuld met poëzie. Het boek is vlot leesbaar en is geschreven om beginnende transmannen een handleiding te bieden.
Genderstichting, 47 pag, geen ISBN. Verkrijgbaar via de Genderstichting.
Tim de Jong Man of vrouw, min of meer. Gesprekken over een niet-gangbare sekse
Dit boek laat mensen aan het woord die zich ontworsteld hebben aan het reguliere man/vrouw-beeld.
Schorer boeken, 1999, 223 pag, ISBN 90-5515-216-1. [Niet meer leverbaar]
Riekje van Leeuwen, Irma Dakman, Germaine Nijsten Hij, anders zij. Over transseksualiteit
Een (inmiddels verouderd) boek over transseksuelen, hun partners, ouders en kinderen en de visie van hulpverleners.
Elmar, 1992, 173 pag, ISBN 90-389-0027-9. Verkrijgbaar via Transvisie.
Marscha van Noesel Noem me maar Rik
"Ik ben een mens, was een vrouw, nu ben ik man, zonder de rechten van een mens". Een vrouw-naar-man transseksueel vertelt zijn levensgeschiedenis. Psychiaters, een arts en een jurist geven een toelichting op de problematiek van de transseksuele mens.
Wij/COC/NVSH, 1972, 60 pag. ISBN 90-6050-105-5. [Niet meer leverbaar]
Robbie Oh boy!
Het verhaal van een jongen met een verleden. Robbie verandert op 30-jarige leeftijd van vrouw naar man en laat over zijn schouder meekijken.
Valerius Uitgevers, 2007, 44 pag, ISBN 978-90-78250-07-4. Meer info.
Son Snelders, m.m.v. Steven De Batselier Dagboek van een transseksueel
Dagboek van een Belgische vrouw-naar-man transseksueel, die als meisje werd geboren en de naam Sonja kreeg. Ze wordt gedwongen te leven in een permanente contradictie met zichzelf, met een permanente scheiding tussen lichaam en psyche. Met een nawoord van Steven De Batselier.
De Nederlandsche Boekhandel, 1975, 228 pag. ISBN 90-289-0042-X. [Niet meer leverbaar]
Karin Spaink M/V*: * Doorhalen wat niet van toepassing is
Terwijl de meesten er zo langzamerhand van overtuigd zijn dat 'geslacht' een sterk cultureel bepaalde categorie is, lijkt het alsof 'sekse' vaststaat. In dit boek komen de gangbare opvattingen, de vooroordelen en de taboes aan de orde rond de indeling in seksen, kinderporno, geweld door vrouwen en seks op het internet.
Nijgh & Van Ditmar, 1998, 172 pag. ISBN 90-388-6769-7. Lees het boek online.
Carl Spall Eveline
Semi-autobiografisch boek over Eveline, die verliefd wordt op de veel jongere Paula. Paula voelt zich echter niet gelukkig als vrouw, en gaat de transitie aan om Paul te worden.
Boekscout, 2008, 104 pag, 978-90-8834-467-1. Meer info.
Willem van de Westen Ontsnapt aan een onmogelijk lichaam
Het persoonlijke verhaal van een vrouw-naar-man transseksueel. Alleen nog verkrijgbaar in het Engels: Escaped from an impossible body.
Humanitas, 1988, 95 pag, geen ISBN. [Niet meer leverbaar]
Lorna Minkman Jongensdroom
De 17-jarige David gedraagt zich als de jongens in zijn omgeving. In de sportschool komt hij Tess tegen die bij hem in de klas blijkt te zitten. Ze zorgt ervoor dat hij bij de groep komt die o.l.v. Menno het eindexamenfeest voorbereidt. Menno en David lijken vrienden te worden, maar Menno twijfelt. Zijn vriendin Tess wordt steeds verliefder op die nieuwe jongen, maar David durft geen initiatief te nemen. Als Tess hem probeert te zoenen, duwt hij haar van zich af en loopt weg. Uiteindelijk kan David er niet meer onderuit; hij wil eerlijk zijn en vertelt haar zijn geheim. Hoe reageert Tess hierop? En wat doet Menno als hij achter Davids geheim komt?
Lannoo, 2007, 214 pag, ISBN 978-90-8568-163-2. Meer info.
Dr. L.J.G. Gooren (red.), auteurs: H. Asscheman, et al. Transseksualiteit
Een wetenschappelijk boek waarin het verschijnsel transseksualiteit wordt beschreven.
Samsom Stafleu, 1986, 166 pag, ISBN 90-6016-793-7. [Niet meer leverbaar]
Barbara Kamprad, Waltraud Schiffels (red.) Het verkeerde lichaam. Alles over transseksualiteit
Dit boek probeert een compleet beeld te geven over het verschijnsel transseksualiteit. Het laat zowel transseksuelen als hun omgeving aan het woord. Ook komen juridische, medische en psychologische aspecten aan bod.
Ambo, 1993, 196 pag, ISBN 90-263-1203-2. [Niet meer leverbaar]
Dr. A.J. Kuiper Transseksualiteit. Evaluatie van de geslachtsaanpassende behandeling
Proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam, met een samenvatting in het Engels.
Elinkwijk, 1991, 244 pag, geen ISBN.
Geertje Mak Mannelijke vrouwen. Over grenzen van sekse in de negentiende eeuw
Hoe komt het dat vrouwen geprezen worden als ze zich 'mannelijk' gedragen, maar ook voor 'manwijf' kunnen worden uitgemaakt? Mak maakte maakte een heldere analyse van de betekenissen die 'mannelijkheid' van vrouwen tussen 1818 en 1914 kreeg. Deze studie levert een verrassende bijdrage aan vrouwengeschiedenis, holebi-studies en aan recente theorievorming over sekse-ambiguïteit en gender-bending. Ook verschenen als proefschrift bij de Universiteit Utrecht, met een samenvatting in het Engels.
Boom, 1997, 399 pag. ISBN 90-5352-293-X. Meer info. [Niet meer leverbaar]
Frank van der Reijt, e.a. Transsexualiteit: vreemdeling in eigen lichaam. Juridische en medische opstellen
Wettelijke en medische aspecten van transseksualiteit.
W.E.J. Tjeenk Willink, 1976, 118 pag. ISBN 90-271-1150-2. [Niet meer leverbaar]
Patrick Senaeve (ed.), Kristof Uytterhoeven (ed.) De rechtspositie van de transseksueel
In mei 2007 kwam er in België een wettelijke basis voor de juridische geslachtsverandering van transseksuelen. In dit boek worden de doorgevoerde innovaties m.b.t. de burgerlijke stand, de procedure bij betwisting en de gevolgen van de geslachtsverandering toegelicht voor rechtspractici. Het boek is een betrouwbare leidraad en een gezaghebbende bron geworden, met bijdragen van Griet De Cuypere, Patrick Senaeve, Kristof Uytterhoeven, Ellen Van Royen en Tim Wuyts.
Intersentia Uitgevers, 2008, 307 pag, ISBN 978-90-5095-827-1. Meer info.
Els Schijf, eindred. Humanitas, et al. Hoera, het is een mensje! Leidraad voor ouders van genderdysfore kinderen
Dit boek is geschreven door de moeder van een genderdysfoor jongetje dat zich uitgesproken meisjesachtig gedraagt. Het is het eerste boek over jonge genderdysfore kinderen op de Nederlandse markt.
Humanitas, 1999, 46 pag, ISBN 90-73890-09-8. Verkrijgbaar via Transvisie.
Dr. O.M. de Vaal Man of Vrouw? Dilemma van de transseksuele mens
Een endocrinoloog beschrijft verschillende gevalstudies die hij tijdens zijn praktijk ontmoette. Een wetenschappelijk boek van één van de pioniers die onderzoek deden naar transseksualiteit. De wetenschappelijke visie is veelal gedateerd.
Wetenschappelijke Uitgeverij, 1971, ISBN 00-8142-726-5.
Harm Edens, Ger Apeldoorn en Wim Bax De gebruiksaanwijzing van de man
"Gefeliciteerd met uw nieuwe man. Mits u er op de juiste manier mee omgaat, kunt u er jarenlang plezier van hebben."
De man is in principe uitgerust met alle vaardigheden om het leven van zijn vrouw aangenamer te maken, maar toch zou je soms willen dat er een handig boekje met uitleg werd meegeleverd bij de aanschaf, zoals bij een wasmachine of een koel-vriescombinatie. Eindelijk is die er nu.
Alle primaire functies worden behandeld met waar mogelijk diagrammen en handige tips, aangevuld met de ervaringen van vele voorbeeldvrouwen, die de lezers het geruststellende idee kunnen geven dat hun eigen man misschien zo erg nog niet is. Of juist erger dan ze dachten. En ook voor mannen is het handig om erachter te kunnen komen waarom ze doen wat ze doen.
Prometheus, 2008, 216 pag, ISBN 978-90-446-0978-3. Meer info.
Brett Cohen Mannenzaken. Alles wat echte mannen moeten weten
Handig boekje op zakformaat met alles wat een man zou moeten weten (en wat hij waarschijnlijk nog niet wist). Op het gebied van: goede sigaren kiezen, stropdassen strikken, onderhandelen over een salarisverhoging, vishengels en vissen, openingszinnen in vijf vreemde talen, essentiële cocktailrecepten, kleding kopen voor een vrouw. Plus kledingtips, adviezen over auto-onderhoud, grappen voor elke gelegenheid, fitnessoefeningen, barbecue-instructies en nog veel meer!
Uitgeverij Verba, 2009, 144 pag, ISBN 978-90-5513-938-5.
Jeroen van Merwijk, e.a. Mannen voor vrouwen, het cursusboek
In den beginne was er de tiendelige televisiecursus Mannen voor vrouwen. En hier is dan het cursusboek! Op veler verzoek, vooral uit feminiene kring. Met de essentiële teksten van de voorlichtingsavonden. Inclusief leermomenten en kleine tips die het dagelijks leven met mannen kunnen veraangenamen. En met nuttige oefeningen die vrouwen alleen, maar ook samen met mannen kunnen doen.
Singel Pockets, 2005, 144 pag, ISBN 90-413-5051-9. Meer info.
Maggie Paley De penis pocket
Populair-wetenschappelijk onderzoek naar de fysieke en psychologische perikelen rond het mannelijke geslachtsdeel. Deel 232 uit de serie "Zilver pockets".
Maarten Muntinga, 2003, 238 pag, ISBN 90-417-6011-3. [Niet meer leverbaar]
Amy Bloom Een blinde kan zien hoeveel ik van je hou
Acht korte verhalen over de grensgebieden van emoties en liefde. In het verhaal Een blinde kan zien ontdekt een moeder dat haar stoere dochter eigenlijk een jongen wil zijn.
Nijgh & van Ditmar, 2000. ISBN onbekend. Meer info.
Jeffrey Eugenides Middelsex Middlesex vertelt het verhaal van Calliope Helen Stephanides, die er op zhaar veertiende achter komt dat zhij biologisch zowel man als vrouw is. Wanneer zhij verstrikt raakt in het medische circus dat ontstaat door de uniciteit van zhaar afwijking, slaat zhij op de vlucht om zelf zhaar gender te ontdekken. Door de rijke en dramatische geschiedenis van de familie Stephanides te vertellen, legt Cal de oorsprong van zhaar 'biologische excentriciteit' bloot. Als een zijden draad van de rupsen van zhaar grootmoeder Desdemona begint het verhaal in een Grieks dorpje nabij Smyrna in 1922 en ontspint het zich naar het Detroit van de jaren dertig, naar de desintegratie van de stad en de rassenrellen in de jaren zestig en de gevolgen van het Vietnam tijdperk.
Uitgeverij Contact, 2002, 632 pag. ISBN 90-254-1032-4. Meer info.
Tahar Ben Jelloun Zoon van haar vader
Achmed, een vader van zeven dochters, verlangt zo naar een zoon dat hij wanneer het achtste kind weer een dochter blijkt te zijn, hij het geslacht geheim houdt en haar als jongen grootbrengt. Boek in de Nabije-Oostenreeks.
Het wereldvenster, 1987, 156 pag. ISBN 90-269-4223-0. Meer info.
Verkooppunten
Gespecialiseerde boekhandels, zoals Savannah Bay (specialist voor transmannen!) en Vrolijk in Nederland en 't Verschil in Vlaanderen. Maar natuurlijk ook de betere reguliere boekhandels, videotheken en online-winkels, bijv. Bol.com.
Veel oudere titels zijn niet meer leverbaar, maar zijn tweedehands nog wel te vinden. Bijv. bij Boekwinkeltjes.nl en De Slegte.
