Home > Praktisch > Geboorteakte

Geboorteakte en paspoort

Na de buikoperatie kun je -eindelijk!- wettelijk je geslacht en je voornaam (voornamen) laten aanpassen in je geboorteakte. Voor de wijziging van je geslacht en de wijziging van je voornaam/voornamen in de geboorteakte moet je een verzoekschrift laten indienen bij de rechtbank in het arrondissement waar je geboren bent. Dit kun je niet zelf doen, maar moet gedaan worden door een advocaat. (De verplichte procureurstelling is sinds 1 september 2008 afgeschaft.)

Verzoekschrift

Je verzoekschrift moet vergezeld gaan van de volgende stukken:

1. Een officieel afschrift van je geboorte-akte. (Een uittreksel van het geboorte-register is niet voldoende!);
2. Een bewijs van Nederlanderschap;
3. Een medische verklaring betreffende behandeling, operatie en de onmogelijkheid nog kinderen te baren/verwekken;
4. Evt. Verklaring omtrent Inkomen en Vermogen (voor het aanvragen van financiële ondersteuning).

Tip: De stukken onder 1, 2 en 4 kun je al voor de buikoperatie aanvragen, zodat je na de operatie alleen de medische verklering hoeft op te vragen.
Tip: Het Genderteam van het VUMC heeft een adreslijst met advocaten die ervaring hebben met deze procedure.
Tip: Op de website van de mailinglijst VM-NL kun je een compleet stappenplan vinden voor de juridische geslachtsaanpassing in Nederland, incl. een standaard-verzoekschrift.

Het is proces is een papieren aangelegenheid: jij en je advocaat hoeven niet te verschijnen in de rechtbank. De rechter bepaalt of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan om het verzoek in te kunnen willigen.
Vervolgens is er nog een periode van 3 maanden, waarin hoger beroep aangetekend kan worden tegen de beslissing van de rechter. In feite procedeer je namelijk tegen de ambtenaar van de burgerlijke stand in je geboorteplaats. In de wet is bepaald dat bij elk proces zo'n periode van 3 maanden geldt, hoewel er in praktijk nog nooit daadwerkelijk beroep is aangetekend tegen een geslachtswijziging.
Tip: Als de advocaat bij het verzoekschrift aan de rechtbank "uitvoerbaar bij voorraad" aanvraagt en dit door de rechter wordt gehonoreerd, dan omzeil je de 3 maanden beroepstijd. Het zal niet altijd lukken, maar er zijn goede ervaringen mee!

Terug naar boven

Geboorteakte

Als de 3 maanden voorbij zijn, wordt de beslissing doorgestuurd naar de burgerlijke stand van je geboorteplaats, waar de aangevraagde aanpassing/wijziging doorgevoerd moet worden. Dit gebeurt niet niet overal even snel, dus houdt dit in de gaten! Controleer bij je advocaat of de beslissing op tijd wordt doorgestuurd en bel naar de burgerlijke stand van je geboorteplaats of ze het hebben ontvangen (en snel willen verwerken!)

Je geboorteakte wordt niet aangepast, want men gaat ervan uit dat die destijds correct is opgemaakt. Maar er wordt een bijlage aan toegevoegd met daarop de gecorrigeerde geslachtsvermelding. Zodra je geboorteakte is aangepast, kun je (via de normale procedure) een nieuw paspoort, rijbewijs, etc aanvragen in je woonplaats.

Terug naar boven

Gemeentelijke Basis Administratie

Het is goed om je te realiseren dat de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) uit een aantal tabbladen bestaat. Niet alle instanties met toegang tot de GBA (en dat zijn er steeds meer) hebben de rechten om alle tabbladen te zien. Echter, op het eerste tabblad staat een code met de reden van je nieuwe paspoort. Alle instanties die zijn gekoppeld aan de GBA kunnen dus zien dat je transseksueel bent!

Tip: Als je dit wilt voorkomen, vraag dan ca. een half jaar later weer een nieuw paspoort aan. Dan komt er op het eerste tabblad een andere code te staan (en verschuift de huidige code naar een achterliggend tabblad).

Terug naar boven

Diploma's

Op het moment dat de rechter uitspraak heeft gedaan en je geslacht dus juridisch is veranderd, kun je ook je diploma's laten aanpassen. Voor veel diploma's kun je terecht bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de opvolger van de IB-Groep. Voor het vervangen van diploma's van een MBO en HBO en voor de bul van een universiteit kun je direct contact met de onderwijsinstelling zelf opnemen.

Tip: Lange tijd is het niet mogelijk geweest om de bul van een universiteit of het diploma van een hogeschool aan te laten passen. Sinds een uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling op 30 november 2010 heeft het Ministerie van OCW deze regel veranderd: transseksuelen kunnen nu -na hun juridische transitie- een vervangende bul of diploma aanvragen.

Tip: Klik hier voor een voorbeeldbrief, die je kunt gebruiken om je onderwijsinstelling te verzoeken om een vervangend diploma of bul. Iedereen kan deze brief gebruiken en naar behoefte aanpassen aan zijn persoonlijke situatie.

Terug naar boven