Historicus Alex Bakker heeft opnieuw een boek geschreven over transgender geschiedenis: Transgender Pioniers - Dora, Gerd en dokter Hirschfeld in het roerige Berlijn 1919 -1933. Deze keer over de Duitse dokter Hirschfeld en zijn Institut für Sexualwissenschaft, in de jaren ‘20 van de vorige eeuw. Maart las het boek en is enthousiast!

Zoals de titel al zegt, gaat Transgender Pioniers over het leven van trans personen in Berlijn in de jaren '20 van de vorige eeuw. Berlijn was toendertijd een redelijk progressieve stad, waar op het gebied van gender en seksualiteit veel mogelijk was. Dokter Hirschfeld en zijn Institut für Sexualwissenschaft (Instituut voor Sekuologisch Onderzoek) speelden daarin een belangrijke rol. Daar deed men voor het eerst wetenschappelijk onderzoek naar homoseksualiteit en transgender-zijn. Het instituut was niet alleen een plek voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook een toevluchtsoord voor queer personen.

Alex Bakker is historicus, schrijver en trans man. Hij heeft meerdere boeken geschreven over de geschiedenis van transgender personen. Bijvoorbeeld het ook zeer interessante Trans in Nederland, een buitengewone geschiedenis. Transgender Pioniers is zijn nieuwste boek.

Dit boek gaat over een tijd waarin de eerste operatieve ingrepen bij trans personen worden uitgevoerd. Hormoonbehandelingen bestonden nog niet. Alex Bakker gaat heel uitgebreid in op de persoon van dokter Hirschfeld en twee van zijn patiënten in het bijzonder: Dora, een trans vrouw, en Gerd, een trans man. Hij beschrijft de mensen achter de dossiers, zodat beiden echte personen worden. Op bepaalde plekken in het boek schrijft hij ook verhalend, zodat het boek soms leest als een roman.

Als lezer van nu weet je dat het boek zich afspeelt in een periode waarin de Tweede Wereldoorlog eraan zit te komen. Dit zorgt ervoor dat er consequent een donkere schaduw in de lucht hangt. Het boek behandelt de Tweede Wereldoorlog niet echt, maar wel de aanloop ernaar toe. Als je ooit foto's hebt gezien van boekverbrandingen in Berlijn in de jaren '30, dan is de kans groot dat dit boeken waren van het instituut van Dokter Hirschfeld. (Ook dat wordt beschreven in het boek.)

Ik vond het boek erg interessant en heel goed leesbaar. Zeker een aanrader!

Maart

Naschrift: Alex Bakker was deze week te gast bij de feministische podcast Damn Honey, voor een interview over zijn boek.