Op een zondag aan het eind van de ochtend komen 8 trans mannen bij elkaar om te praten over werk, ziekte en het UWV. Want hoe zit het eigenlijk met werk als er een operatie aan komt? Of als je door een chronische ziek uitvalt? Tijdens deze online bijeenkomst hebben we onze ervaringen uitgewisseld. Het was fijn om onze verhalen te kunnen delen én om de ervaringen van anderen te horen.

Uitval

Eén van ons had net een nieuwe baan, toen hij zijn borstoperatie kreeg. Bij het laatste sollicitatiegesprek, toen duidelijk was dat hij de baan zou krijgen, heeft hij open kaart gespeeld. Hij vertelde dat er “kans was op een operatie in het najaar”. Zijn werkgever reageerde positief: “De rest van het jaar blijf je toch gewoon bij ons werken?” Jazeker! En dus hebben ze bijna meteen een plan van aanpak gemaakt.

Een andere deelnemer heeft het op dit moment mentaal even zwaar. De transitie is nogal wat, en dat maakt psychisch veel los. Daarom heeft hij met zijn werkgever afgesproken dat hij zich 25% ziek meldt. Hij heeft goed contact met de verzuimcoördinator.

Topsport

We zijn het erover eens dat een transitie soms best even zwaar kan zijn. Dat kan om allerlei redenen zijn, zoals:

• De energie die het kost om te leven met een lichaam en in een rol, die niet van jou voelen
• De mentale energie van maskeren, van het doen alsof je iemand anders bent
• De energie die alle medische afspraken en de reizen daarvoor vragen. Daarbij gaat er nog wel eens iets mis bij genderteams, dus dan moet je zelf ervoor zorgen dat die fouten weer hersteld worden
• Het aanpassen van je naam, voornaamwoorden en registratie
• En niet te vergeten: de gevolgen van een narcose. Want dat is belastend voor lichaam én geest, en het kost tijd, voordat dit weer helemaal uit je lichaam is.

Kortom, een transitie is topsport!

Transitieverlof

Transitieverlof is bijzonder verlof dat je kunt opnemen. Het is te vergelijken met ouderschapsverlof, want wij zijn niet ziek, maar een transitie kan soms best even zwaar zijn. Je kunt transitieverlof gebruiken voor bezoeken aan een genderteam, of omdat je er mentaal even doorheen zit, of omdat je een operatie ondergaat en hersteltijd nodig hebt, enzovoort.

Het voordeel van transitieverlof is dat het op een andere manier meetelt bij een functionerings- of jaargesprek. Als je bijvoorbeeld meerdere keren voor langere tijd ziek was gemeld, dan kan het zijn dat je werkgever denkt dat je misschien niet geschikt bent voor je werk. Of die wil je contract niet verlengen. Maar bij transitieverlof is het duidelijk dat het eenmalig is, want na je transitie ben je weer vol inzetbaar!

Helaas is transitieverlof in Nederland nog niet wettelijk geregeld. Belangenorganisatie Transgender Netwerk lobbyt bij de overheid om transitieverlof wettelijk te regelen, maar dat is een lange weg. Zeker in deze tijd, waarin de overheid minder transvriendelijk dan vroeger is. Gelukkig zijn er werkgevers die het zelf hebben geregeld. Kijk daarom in je CAO, of vraag ernaar bij je leidinggevende of HR-medewerker.

Verder lezen:

• Waarom transitieverlof een goed idee is – Transgender Netwerk
• Dossier Transitieverlof – Transgender Netwerk
• Pilot met transitieverlof bij de Rijksoverheid

Wat moet je vertellen?

Eén van ons werkt bij de overheid. In die CAO staat dat in je een periode van 10 jaar maximaal 24 weken transitieverlof mag opnemen. Maar de werkgever wil dan wel een plan hebben, waarin je precies beschrijft wanneer je vrij wilt hebben en waarvoor. Mogen ze daar wel zo gedetailleerd naar vragen? En wat moet je doen als je op de wachtlijst staan en dus nog niet precies weet wat er precies wanneer gaat komen?

- Je werkgever mag niet naar diagnoses en behandelingen vragen, want dat valt onder medische privacy. Je hoeft dus niet te vertellen welke operaties je precies gaat krijgen. En je kunt duidelijk zijn over de onduidelijkheid.

Je kunt bijvoorbeeld vertellen dat je gesprekken moet voeren, maar dat je (nog) niet precies weet hoeveel en wanneer. Als je al wat verder in je transitie ben, kun je vertellen dat je in de loop van de behandeling drie operaties verwacht, en dat de hersteltijd per operatie ongeveer 6 weken zal zijn. Misschien weet je al ongeveer wanneer (zoals ‘dit najaar’ of ‘volgend jaar’), maar dat je pas drie weken van te voren een precies datum krijgt.

Werken & beperking

Eén van ons krijgt op dit moment WIA en vraagt zich af of je dan ook een indicatie banenafspraak kunt krijgen? Hij heeft het UWV gebeld, maar ze zijn niet heel behulpzaam. (Herkenbaar!)

- We zijn niet helemaal zeker, maar we verwachten van niet. Want de Banenafspraak is ontworpen voor mensen die van jongsaf aan een beperking hebben en voor mensen die in de Participatiewet (bijstand) zitten.

Let op: Het nadeel van de Banenafspraak is dat een werkgever het minimumloon mag betalen. Vaak doen ze dat dan ook. Als je parttime werkt, dan zal je inkomen dus vaak onder de bijstandsnorm liggen. Dan heb je wel recht op aanvulling tot bijstandsniveau. Maar dan ben je dus veel energie kwijt aan werk en krijg je evenveel als je daarvoor in de bijstand ook kreeg. Denk dus goed na of dat voor jou uit kan!

Verder lezen:

• Indicatie banenafspraak – UWV
• Banenafspraak – Rijksoverheid
• Werken met arbeidsbeperking – Rijksoverheid

Een andere deelnemer doet dagbesteding, maar zou graag gaan werken. Hij merkt alleen dat het systeem tegen hem werkt, want het systeem volgt blind protocollen. Daardoor moet je als ‘cliënt’ passief blijven afwachten, want het protocol regelt alles voor jou. Maar als als jij niet binnen het protocol past, dan schiet dat dus niet op. Dan kun je alleen met geluk ‘ontsnappen’.

Andere deelnemers herkennen deze ervaring. Triest genoeg.

Tip: Onbeperkt aan de Slag is een organisatie voor én door mensen met een beperking, die zich richt op werk. Ze hebben goede ‘banenmarkten’ waar je in contact komt met werkgevers die open staan voor mensen met een beperking. Vaak zoeken ze mensen met een indicatie banenafspraak, maar soms staan ze ook open voor mensen met een beperking zonder deze indicatie.

Werken & uitval

Eén van ons deelt een positieve ervaring: die heeft een fijne werkgever, fijne collega’s en ook een fijne arbo-arts. Maar het werkt gewoon niet. Daarom hebben ze nu afgesproken om ander werk te gaan zoeken en wordt een zogenoemd ‘tweede spoor’ begonnen. Maar hij is nu bijna niet belastbaar en wil daarom liever uitstel. Hij zou graag eerst een thuisstudie of vrijwilligerswerk doen.

Tip: Website MijnReintegratieplan.nl heeft goede informatie en tips. Hiermee kan je jezelf voorbereiden op wat komen gaat bij het UWV. De site is ontworpen door een aantal patiëntenorganisaties.

Verder lezen:

• Ziek – UWV
• Ziekte & reintegratie – FNV
• Arbeidsongeschiktheid en ziekte – CNV
• Ziekte, werk & inkomen – Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid. Ook waardevolle info voor mensen met andere beperkingen!

Tot slot

“Een transitie is heel tof, maar daardoor valt het opeens op hoe zwaar het daarvoor was,” zei een van de deelnemers. Een ander gaf een goede tip: “Kijk af en toe even over je schouder: dan zie je hoe ver je al gekomen bent.”